Koli siparişi verirken "BC dalga", "C dalga", "135 gram" ya da "TSSST" gibi ifadelerle karşılaşırsınız. Bu teknik terimler ilk bakışta karmaşık görünse de aslında kolinin ne kadar kalın, ne kadar dayanıklı ve hangi ürün için uygun olduğunu anlatır. Bu yazıda koli dalga tiplerini ve kağıt gramajını sade bir dille açıklıyoruz.
Dalga (oluk) nedir?
Oluklu mukavva, düz kağıt katmanlarının arasına dalga şeklinde kıvrılmış bir kağıt katmanının yapıştırılmasıyla üretilir. Bu dalgalı katman, kartonun hem basınca dayanmasını hem de darbeleri sönümlemesini sağlar. Dalgaların yüksekliği ve sıklığı, kartonun kalınlığını ve özelliklerini belirler. Dalga tipleri harflerle gösterilir.
Dalga tipleri ve özellikleri
| Dalga tipi | Yaklaşık kalınlık | Öne çıkan özellik | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| E dalga | 1,2–1,6 mm | İnce, düzgün yüzey, iyi baskı kalitesi | Ürün kutuları, e-ticaret kutuları, pizza kutuları |
| B dalga | 2,5–3 mm | Delinmeye ve ezilmeye karşı dayanıklı | Konserve, şişe ve ağır küçük ürünler |
| C dalga | 3,5–4 mm | İyi darbe emici, istiflemeye uygun | Genel amaçlı sevkiyat kolileri |
| BC dalga (çift oluklu) | 6–7 mm | B ve C'nin birleşimi, yüksek dayanım | Kargo, depolama, taşınma, ağır ürünler |
| EB dalga (çift oluklu) | 4–4,5 mm | İnce ama dayanıklı, iyi baskı yüzeyi | Baskılı ve dayanım gerektiren kutular |
Kalınlık değerleri üreticiye ve kullanılan kağıda göre küçük farklılıklar gösterebilir.
Tek oluklu ve çift oluklu yapı
Tek dalga katmanı içeren kartonlar (E, B, C) tek oluklu, iki dalga katmanı içerenler (BC, EB) ise çift oluklu olarak adlandırılır. Çift oluklu kartonlar 5 kağıt katmanından oluşur ve kargo, depolama gibi zorlu koşullarda çok daha iyi performans gösterir. İki yapının ayrıntılı karşılaştırmasını tek oluklu ve çift oluklu koli farkı yazımızda bulabilirsiniz.
Kağıt türleri: kolinin iskeleti
Koli dayanımını yalnızca dalga tipi belirlemez; katmanlarda kullanılan kağıdın türü de en az onun kadar önemlidir.
- Kraft kağıt: Ağırlıklı olarak yeni (işlenmemiş) liflerden üretilir. Yırtılmaya ve neme karşı daha dayanıklıdır; genellikle kolinin dış yüzeyinde kullanılır.
- Test kağıdı: Geri dönüştürülmüş liflerden üretilir. Kraft kağıda göre daha ekonomiktir, dayanımı biraz daha düşüktür.
- Oluk (samson) kağıdı: Dalgalı katmanda kullanılan kağıttır. Kolinin basınç dayanımına doğrudan katkı sağlar.
Koli tanımlarında görülen TSSST gibi kodlar, kolinin 5 katmanında hangi kağıtların kullanıldığını dıştan içe doğru sırayla gösterir. Örneğin bu kodda T harfleri test kağıdını, S harfleri ise samson (oluk) kağıdını ifade eder. Kodlama üreticiden üreticiye farklılık gösterebildiği için, emin olmadığınız durumlarda katman yapısını tedarikçinize sormanız en doğrusudur.
Gramaj ne demek?
Gramaj, kağıdın metrekare başına ağırlığıdır ve g/m² ile ifade edilir. Aynı türdeki kağıtlar için gramaj arttıkça kağıt kalınlaşır ve dayanım artar. Koli tanımlarındaki "135 gram" gibi ifadeler, kolide kullanılan kağıtların gramajını belirtir. "Full 135" ifadesi genellikle koliyi oluşturan tüm kağıt katmanlarının 135 g/m² olduğunu anlatır.
Gramaj seçimi ürünün ağırlığına ve taşıma koşullarına göre yapılmalıdır:
- Hafif ürünler ve kısa mesafeli gönderiler: Daha düşük gramaj yeterlidir.
- Ağır ürünler, üst üste istifleme ve uzun mesafeli sevkiyat: Daha yüksek gramaj ve kraft dış yüzey tercih edilmelidir.
Gereğinden yüksek gramaj koliyi pahalılaştırır; gereğinden düşük gramaj ise ezilme ve hasar riskini artırır. Doğru dengeyi bulmak için ürün ağırlığınızı ve kolilerin kaç kat istifleneceğini bilmek yeterlidir.
Koli dayanımı nasıl ölçülür?
Koli dayanımını sayısal olarak ifade etmek için bazı standart testler kullanılır:
- Patlama direnci: Kartonun delinmeden önce dayanabildiği basınçtır.
- Kenar ezilme direnci (ECT): Kartonun dikey yüke karşı dayanımını gösterir; istifleme performansıyla doğrudan ilişkilidir.
- Kutu basma direnci (BCT): Kurulu hâldeki kolinin üzerine uygulanan yüke ne kadar dayanabildiğini ölçer.
Sık sorulan sorular
En dayanıklı koli dalga tipi hangisidir?
Tek başına dalga tipi değil, yapı ve kağıt birlikte belirleyicidir. Genel kullanımda en dayanıklı yaygın yapı, B ve C dalganın birleştiği BC dalga çift oluklu kartondur.
Koli gramajı nasıl seçilir?
Ürünün ağırlığına, istifleme yüksekliğine ve taşıma mesafesine göre seçilir. Ağır ürünler ve uzun mesafeli sevkiyatlar daha yüksek gramaj gerektirir.
E dalga karton ne için kullanılır?
E dalga ince ve düzgün yüzeyli olduğu için baskı kalitesi yüksektir. Ürün kutuları, e-ticaret kutuları ve raf kutularında tercih edilir.
Kraft koli ile test koli arasındaki fark nedir?
Kraft kağıt ağırlıklı olarak yeni liflerden, test kağıdı geri dönüştürülmüş liflerden üretilir. Kraft kağıt daha dayanıklıdır, test kağıdı ise daha ekonomiktir.
Online mağazamızdaki tüm hazır koliler BC dalga çift oluklu yapıdadır. Hazır koli ölçülerimizi inceleyebilir, ürününüze özel dalga ve gramaj seçimi için özel ölçü koli sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.